Rehber
Senin dilini konuşmayan biriyle nasıl iletişim kurulur?
Ortak bir dil olmadan gerçek bir sohbet kurmanın on pratik yolu: nasıl konuşmalı, nelerden kaçınmalı ve sohbetin akışını bozmadan bir çeviri uygulaması nasıl kullanılır.
Dil engelinin olduğu sohbetlerin çoğu aynı nedenlerle tıkanır: fazla uzun cümleler, çevrilemeyen kelimeler ve ilk adımı karşı tarafın atmasını bekleyen iki kişi. İşin iyi yanı, bunların her birinin basit bir çözümü var. İster bir çeviri uygulaması kullan, ister karşındakinin dilinden birkaç kelime bil, ister sadece ellerinle anlat; işte işe yarayan on yol.
1. Durumu baştan söyle
Kısa bir “Almanca bilmiyorum, kusura bakmayın. Bununla deneyebilir miyiz?” havayı değiştirir. Karşındaki neden tereddüt ettiğini merak etmeyi bırakır ve ikiniz aynı sorunu birlikte çözmeye başlarsınız. Onun dilinde “özür dilerim” ya da “teşekkür ederim” demeyi biliyorsan kullan. Hiçbir maliyeti yok ve sana epey sabır kazandırır.
2. Her cümlede tek bir fikir
“İki gece için oda ayırttım ama onayda bir gece yazıyor, pazara kadar kalabilir miyim diye soracaktım” cümlesinin içinde üç cümle saklı. Böl:
- İki gece için oda ayırttım.
- Onayda bir gece yazıyor.
- Pazara kadar kalabilir miyim?
Kısa cümleler, öğrenmekte olduğun bir dilde daha kolay anlaşılır; insan olsun makine olsun, bir çevirmenin doğru çevirmesi de çok daha kolaydır.
3. Deyim değil, sade kelimeler kullan
“Bardaktan boşanırcasına yağıyor”, “işi çantada keklik” ve “çocuk oyuncağı” çeviride hayatta kalmaz. Ne demek istiyorsan onu söyle: “Çok yağmur yağıyor”, “iş kesin”, “çok kolay”. Aynısı ironi ve kelime oyununa dayanan şakalar için de geçerli: anlamsız çıkarlar ya da daha kötüsü, kastettiğin şeyin tam tersi gibi anlaşılırlar.
4. Sesini değil, temponu ayarla
Daha yüksek sesle konuşmak kimsenin daha iyi anlamasını sağlamaz. Biraz daha yavaş konuşmak ve cümleler arasında kısa bir duraklama bırakmak sağlar. Her kelimeyi tam söyle: “napıyosun” yerine “ne yapıyorsun”, “geliyo musun” yerine “geliyor musun”.
5. Rakamları ve isimleri göster
Fiyatlar, tarihler, saatler, adresler ve isimler, yanlış anlaşılmaların pahalıya patladığı yerlerdir. Yaz, parmağınla göster ya da parmaklarınla say. Ekranda yazılmış bir sokak adı, aynı adın üç farklı şekilde telaffuz edilmesinden iyidir.
6. Anlaşıldığından emin ol
Karşındakinden önemli kısmı sana tekrar etmesini iste: saati, peronu, dozu. “Yani 4. peron, saat 10.15, değil mi?” iki saniye sürer ve hataların çoğunu sorun olmadan yakalar.
7. Sözünü bitirmesine izin ver
Biri çevirmen aracılığıyla ya da ana dili olmayan bir dilde konuşurken sözünü bitirmek için biraz zamana ihtiyaç duyar. İlk duraklamada araya girme. Cümlenin ikinci yarısı çoğu zaman asıl önemli kısımdır.
8. Sesli okuyan bir çevirmen kullan
Sadece metin çevirisi, sohbeti telefonu elden ele vermeye dönüştürür. Çeviriyi sesli söyleyen bir sesli çevirmen, gözlerinizin birbirinizde kalmasını sağlar. Kenly’de telefonu aranıza koyarsınız, her biriniz kendi dilini seçer ve sırası gelen mikrofonuna dokunur. Kenly çeviriyi ekranın diğer kişiye ait yarısında gösterir ve sesli okur; onun yarısı ters çevrilmiştir, böylece masanın karşısından okuyabilir.
9. Baştan başlamak yerine hatayı düzelt
Makine çevirisi isimleri, rakamları ve alışılmadık kelimeleri yanlış duyabilir. Böyle olduğunda tüm cümleyi daha yüksek sesle tekrarlamak yerine o satırı düzelt. Kenly’de yanlış duyduğu bir satıra basılı tutup düzeltebilirsin, çeviri de ona göre güncellenir. Bir şeyi hiç sesli söylemek istemiyorsan yaz; Kenly çeviriyi senin yerine söyler.
10. Ne zaman profesyonel gerektiğini bil
Bir çeviri uygulaması otel resepsiyonu, pazar, bir komşu ya da partnerinin büyükannesiyle büyükbabası için harikadır. Ama bir yanlış anlaşılmanın birine zarar verebileceği durumlarda yetkin bir tercümanın yerini tutmaz: tıbbi bir teşhis, polise verilen ifade, hukuki bir sözleşme. Böyle durumlarda tercüman iste. Birçok hastane ve kamu kurumu, bazen telefonla da olsa, bir tercüman ayarlayabilir. Yurt dışında doktorla konuşmak üzerine ayrı bir rehber de yazdık.
Kısa bir kontrol listesi
Sorular
Başka bir dil konuşan biriyle anlaşmanın en kolay yolu nedir?
Kısa ve sade cümleler kur, her seferinde tek bir fikir söyle; bunları jestlerle, rakamlarla ve resimlerle destekle. Daha uzun bir sohbet için çeviriyi sesli okuyan bir sesli çeviri uygulaması, ikinizin de normal şekilde konuşmasını sağlar.
Daha yüksek sesle mi yoksa daha yavaş mı konuşmalıyım?
Daha yavaş ve daha net; daha yüksek sesle değil. Cümleler arasında kısa bir duraklama bırak, argodan ve deyimlerden kaçın, gündelik konuşmada yaptığımız gibi kelimeleri yutma.
Sohbet sırasında çeviri uygulaması kullanmak kabalık mı?
Önce ne yaptığını söylersen hayır. Karşındakine ekranı göster, ikinizin de söylediklerini çevirdiğini anlat ve kendi tarafını görmesine izin ver. Çoğu insan tahmin etmek zorunda kalmadığı için rahatlar.